ΣΤΕ 15/2018Ευθύνη ιατρών δημοσίου νοσοκομείου κατά α άρθρα 105 και 106 ΕισΝΑΚ , καθώς δεν επέδειξαν την απαιτούμενη επιμέλεια κατά τις θεμελιώδεις αρχές της ιατρικής επιστήμης και αιτιώδης συνάφεια μεταξύ παράνομων ενεργειών /παραλείψεων ιατρών και επερχόμενου θανάτου ασθενούς
Σύμφωνα με τις διατάξεις 105 και 106 ΕισΝΑΚ , ευθύνη προς αποζημίωση γεννάται από παράνομες πράξεις , παραλείψεις ή υλικές ενέργειες των οργάνων του Δημοσίου ή των Ν.Π.Δ.Δ., στα πλαίσια άσκησης των καθηκόντων τους, της οργάνωσης και λειτουργίας των δημοσίων υπηρεσιών . Η έκδοση μη νόμιμης πράξης , η μη νόμιμη παράλειψη έκδοσής της , αλλά και η παράλειψη ιδιαιτέρων καθηκόντων και υποχρεώσεων που προσιδιάζουν σε μια ορισμένη υπηρεσία και προσδιορίζονται από τα διδάγματα της κοινής πείρας και τις αρχές της καλής πίστης στοιχειοθετούν ευθύνη Δημοσίου λόγω παράνομης πράξης / παράλειψης/υλικής ενέργειας( ΣΤΕ 4133/2011, 1219/2012, 1184/2013, 1810/2013, 3793/2014). Δεν απαιτείται στοιχειοθέτηση του βαθμού πταίσματος του οργάνου που ενήργησε παρανόμως ( αντικειμενική ευθύνη Δημοσίου/ΝΠΔΔ, ήτοι ανεξαρτήτως βαθμού υπαιτιότητας υ6πό τις ειδικότερες εκφάνσεις του δόλου και της αμέλειας, ελαφράς ή βαριάς), ωστόσο κρίσιμο και απαιτούμενο για την θεμελίωση της εξωσυμβατικής ευθύνης του Δημοσίου είναι να υφίσταται αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ παρανομίας και ζημίας, ήτοι η παράνομη πράξη ή παράλειψη ή ζημία να ήταν ικανή και πρόσφορη να επιφέρει το ζημιογόνο αποτέλεσμα, γεγονός που εμπίπτει στον αναιρετικό έλεγχο του ΣΤΕ. Επιπλέον, το ύψος της επιδικασθείσας χρηματικής ικανοποίησης κατά ΑΚ 932 , εφόσον επήλθε ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη εμπίπτει κατ’ εξαίρεση σε αναιρετικό έλεγχο μόνο εάν κριθεί ότι το δικαστήριο της ουσίας υπερέβη τα όρια εξουσίας του ως προς την επιδικασθείσα αποζημίωση παραβιάζοντας τους ειδικότερους όρους του ΑΚ 932.
ΣΤΕ 252/2020: Υποχρέωση θεράποντος ιατρού να λαμβάνει τη συναίνεση ασθενούς πριν τη διενέργεια ιατρικών πράξεων σε αυτόν. Έγκυρη είναι η συναίνεση εφόσον προηγηθεί πλήρης κι αναλυτική ενημέρωση από τον θεράποντα ιατρό για την κατάσταση της υγείας του ασθενή και την ενδεδειγμένη θεραπευτική αγωγή. Νομικό ζήτημα ερμηνείας διατάξεων υπερνομοθετικής ισχύος (Διεθνής Σύμβαση Συμβουλίου της Ευρώπης της 4ης Απριλίου 1997- Σύμβαση Οβιέδο – κυρωθείσας δια Ν. 2619/1998 ) για τις οποίες δεν υφίσταται νομολογία του Συμβουλίου Επικρατείας. Κατά τα όσα έκρινε με την εν λόγω απόφασή του το ΣΤΕ , ο ιατρός υποχρεούται να ενημερώνει τον ασθενή για το είδος, την εξέλιξη και σοβαρότητα της ασθένειας , τις μεθόδους αντιμετώπισης και θεραπείας, κατά τρόπο εξατομικευμένο βάσει συγκεκριμένου ιατρικού ιστορικού χωρίς να αρκεί γενική αναφορά στην ασθένεια και την εν γένει πρόγνωση αυτής. Προσέτι, υποχρεούται σε ενημέρωση του ασθενούς για πιθανούς κινδύνους επιπλοκών, παρενεργειών, ή αποτυχίας της θεραπευτικής μεθόδου , αλλά και να πληροφορεί τον ασθενή για τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα που έχει η εκάστοτε εν συγκρίσει με την προτεινόμενη θεραπευτική μέθοδο( ΣΤΕ 717/2018, ΑΠ 687/2013). Εάν η ενημέρωση του ασθενούς δεν είναι πλήρης και άρτια ώστε να δύναται να διαμορφώσει ελεύθερα βούληση και να συναινέσει στην εφαρμογή ορισμένης θεραπείας σταθμίζοντας κινδύνους και πιθανές επιπλοκές, η συναίνεση δε φέρει έγκυρο χαρακτήρα, οπότε και η πράξη του ιατρού εφόσον συνδέεται αιτιωδώς με την επερχόμενη βλάβη της υγείας ή το θάνατο ασθενούς εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των άρθρων 105-106 ΕισΝΑΚ, ακόμη και αν διατήρησε κατά την εφαρμογή της επιλεγείσας θεραπευτικής μεθόδου τα όρια άκρας επιμέλειας και σύνεσης , τους γενικώς παραδεδεγμένους κανόνες και τις θεμελιώδεις αρχές της ιατρικής επιστήμης( ΑΠ 687/2013). Δε χωρεί μείωσης της επιδικασθείσας κατά τα άρθρα 105-106 ΕισΝΑΚ αποζημίωσης λόγω μειωμένης υπαιτιότητας, καθώς η εξωσυμβατική ευθύνη του Δημοσίου βάσει των ως άνω διατάξεων είναι αντικειμενική, οπότε και δεν απαιτείται απόδειξη συνδρομής οποιασδήποτε μορφής υπαιτιότητας.
ΣΤΕ 300/2020: Ειδικός Λογαριασμός Πρόσθετων Παροχών ΤΣΜΕΔΕ( άρθρο 33Ν. 915/1979, Απόφαση Υπουργείου Εργασίας 43/3/715/08-04-1981)- Τις πρόσθετες παροχές του εν λόγω Λογαριασμού δικαιούνται οι συνταξιούχοι του ΤΣΜΕΔΕ οι οποίοι δεν έχουν άλλες αποδοχές εκτός της χορηγούμενης εκ του εν λόγω Ταμείου συντάξεως (μονοσυνταξιούχοι ΤΣΜΕΔΕ) αποκλειομένων όσων συνταξιούχων του ίδιου Ταμείου που προσδοκούν ή λαμβάνουν συντάξεις από άλλου ημεδαπούς Φορείς Ασφάλισης ή το Δημόσιο ( ΣΤΕ 2985/2003, ΣΤΕ 4888/1998). Στον Ειδικό Λογαριασμό Πρόσθετων Παροχών υπάγονται υποχρεωτικά όσοι ασφαλίζονται αποκλειστικά και μόνο στον Κλάδο Κύριας Σύνταξης του ΤΣΜΕΔΕ , ενώ στην περίπτωση μεταγενέστερης , ήτοι μετά την υπαγωγή στην ασφάλιση του Ειδικού Λογαριασμού , υπαγωγής των μετόχων του Ειδικού Λογαριασμού Πρόσθετων Παροχών στην ασφάλιση άλλου Φορέα Ασφάλισης ή του Δημοσίου για συνταξιοδότηση οι μέτοχοι εξαιρούνται από την ασφάλιση του Ειδικού Λογαριασμού και δεν δικαιούνται κατά τη συνταξιοδότησή τους την πρόσθετη παροχή αυτού. Εξαιρετικώς και κατά σαφή και ρητή νομοθετική πρόβλεψη, όσοι εκ των ως άνω μετόχων αν και υπήχθησαν μεταγενέστερα στην ασφάλιση άλλου- πλην ΤΣΜΕΔΕ- φορέα ασφάλισης ή το Δημόσιο για συνταξιοδότηση, αλλά είχαν συμπληρώσει τουλάχιστον 10ετή πραγματική ασφάλιση στον Ειδικό Λογαριασμών Πρόσθετων Παροχών και συνεχίζουν την ασφάλισή τους σε αυτόν παράλληλα με το ΤΣΜΕΔΕ και σε άλλο Φορέα Ασφάλισης για τη λήψη κύριας σύνταξης , αφού λάβουν κύρια σύνταξη από το ΤΣΜΕΔΕ, δύνανται να λάβουν από τον Ειδικό Λογαριασμό μέρος της μηνιαίας πρόσθετης σύνταξης που αναλογεί στην υπερδεκαετή πραγματική τους ασφάλιση στον Ειδικό Λογαριασμό , αλλά όχι την πρόσθετη σύνταξη που ορίζεται στον Κανονισμό Παροχών του Ειδικού Λογ/σμού Πρόσθετων Παροχών. Η εν λόγω περίπτωση συνιστά εξαίρεση από το γενικό πεδίο εφαρμογής του οικείου κανόνα δικαίου( άρθρο 33 Ν. 915/1979), είναι εκ της φύσεως και του σκοπού της συσταλτικώς ερμηνευόμενη και δεν επιδέχεται αναλογικής εφαρμογής.
