ΔΙΔΑΔ/Φ.69/153/17370/5.4.2021
Ένδικα μέσα κατά πειθαρχικών αποφάσεων και λύση της υπαλληλικής σχέσης
Αθήνα, 5/4/2021
Αριθμ. Πρωτ.: ΔΙΔΑΔ/Φ.69/153/17370
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΤΟΜΕΑ
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΤΟΜΕΑ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ
ΤΜΗΜΑ ΠΕΙΘΑΡΧΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ
Ταχ. Δ/νση: Βασ. Σοφίας 15
Τ.Κ. 106 74 Αθήνα
Τηλέφωνο: 213 131340,-3337, -3378
Email: ped.hrm@ypes.gov.gr
ΘΕΜΑ: Ένδικα μέσα κατά πειθαρχικών αποφάσεων και λύση της υπαλληλικής σχέσης
Σε συνέχεια σχετικών ερωτημάτων που έχουν υποβληθεί στην Υπηρεσία μας και στο πλαίσιο της ενιαίας εφαρμογής των πειθαρχικών διατάξεων του Υπαλληλικού Κώδικα, όπως ισχύουν, σας γνωρίζουμε τα εξής:
Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 113 του Υπαλληλικού Κώδικα (ν.3528/2007), όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, «1. Ο υπάλληλος, ο οποίος απώλεσε την υπαλληλική ιδιότητα με οποιονδήποτε τρόπο, δεν διώκεται πειθαρχικώς, η πειθαρχική όμως διαδικασία, η οποία τυχόν έχει αρχίσει, συνεχίζεται και μετά τη λύση της υπαλληλικής σχέσης με εξαίρεση την περίπτωση του θανάτου. 2. Όταν συντρέχει η περίπτωση της προηγούμενης παραγράφου, το πειθαρχικό συμβούλιο μπορεί να επιβάλει οποιαδήποτε από τις προβλεπόμενες πειθαρχικές ποινές. Σε περίπτωση που η επιβλητέα πειθαρχική ποινή είναι ανώτερη του προστίμου, το πειθαρχικό συμβούλιο την μετατρέπει ανάλογα με τη βαρύτητα του παραπτώματος σε ποινή προστίμου αποδοχών έως δώδεκα (12) μηνών, με δυνατότητα επιβολής και διοικητικής κύρωσης σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην παράγραφο 3 του άρθρου 109».
Σε περιπτώσεις όπου, σύμφωνα με τα ανωτέρω, κατόπιν έναρξης της πειθαρχικής διαδικασίας ενώπιον του πειθαρχικού συμβουλίου λύεται η υπαλληλική σχέση του/ της διωκόμενου/ -ης υπαλλήλου και το αρμόδιο πειθαρχικό συμβούλιο επιβάλλει πειθαρχική ποινή ανώτερη του προστίμου, μετατρέποντάς την όμως σε ποινή προστίμου αποδοχών έως δώδεκα (12) μηνών, τα προβλεπόμενα κατά της πειθαρχικής αυτής απόφασης ένδικα μέσα καθορίζονται με βάση την απαξία της αρχικώς επιβληθείσας πειθαρχικής ποινής και κατ’ ουσίαν του αποδιδόμενου πειθαρχικού παραπτώματος, πριν αυτή μετατραπεί σε ποινή προστίμου αποδοχών έως δώδεκα (12) μηνών.
Για παράδειγμα, σε περίπτωση που πειθαρχικό συμβούλιο επιβάλλει σε μόνιμο υπάλληλο την πειθαρχική ποινή της οριστικής παύσης μετατρέποντας όμως την ποινή, λόγω λύσης της υπαλληλικής σχέσης του διωκόμενου υπαλλήλου, σε ποινή προστίμου αποδοχών έως δώδεκα (12) μηνών, το προβλεπόμενο ένδικο μέσο κατά της απόφασης αυτής καθορίζεται με βάση την αρχικώς επιβληθείσα πειθαρχική ποινή της οριστικής παύσης και όχι της ποινής του προστίμου και ως εκ τούτου κατά της απόφασης αυτής χωρεί προσφυγή ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας και όχι ένσταση ενώπιον του Δευτεροβάθμιου Πειθαρχικού Συμβουλίου (άρθρο 141 παρ. 8 του Υπαλληλικού Κώδικα, όπως ισχύει).
Οι αποδέκτες της παρούσας εγκυκλίου παρακαλούνται να την κοινοποιήσουν, με κάθε πρόσφορο τρόπο, στα Πρωτοβάθμια Πειθαρχικά Συμβούλια της αρμοδιότητάς τους, στους υπαλλήλους και σε όλους τους φορείς που υπάγονται ή εποπτεύονται από αυτούς, εφόσον ανήκουν στο πεδίο εφαρμογής των σχετικών ρυθμίσεων.
Η παρούσα εγκύκλιος έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εσωτερικών, www.ypes.gr, στη διαδρομή «Ανθρώπινο Δυναμικό Δημοσίου Τομέα – Ανθρώπινο Δυναμικό».
Η ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΓΙΑΝΝΗ
ΑΚΡΙΒΕΣ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ
Η Προϊσταμένη του Τμήματος Γραμματείας και Παροχής Πληροφοριών Του Υπουργείου Εσωτερικών
Μαρίνα Χρύση
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Με τον όρο « απώλεια υπαλληλικής ιδιότητας» νοείται και η περίπτωση της επιβολής μιας εκ των ποινών που αναφέρονται στον Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων ΝΠΔΔ – εφεξής και προς χάριν συντόμευσης Κώδικας Υπαλλήλων- και ειδικότερα αυτών που αναφέρονται στο άρθρο 109 αυτού : « α)η έγγραφη επίπληξη, β) το πρόστιμο έως τις αποδοχές δώδεκα (12) μηνών, γ) η στέρηση του δικαιώματος για προαγωγή από ένα (1) έως πέντε (5) έτη, δ) η στέρηση του δικαιώματος συμμετοχής σε διαδικασία επιλογής προϊσταμένου οργανικής μονάδας οποιουδήποτε επιπέδου από ένα (1) έως πέντε (5) έτη, ε) η αφαίρεση της άσκησης των καθηκόντων προϊσταμένου οργανικής μονάδας οποιουδήποτε επιπέδου για τη θητεία ή το υπόλοιπό της, στ) ο υποβιβασμός έως δύο (2) βαθμούς, ζ) η προσωρινή παύση από τρεις (3) έως δώδεκα (12) μήνες με πλήρη στέρηση των αποδοχών και η) η ποινή της οριστικής παύσης, η οποία μπορεί να επιβληθεί μόνο για τα ακόλουθα παραπτώματα: της παράβασης του άρθρου 107 παράγραφος 1α του παρόντος, της παράβασης καθήκοντος κατά τον Ποινικό Κώδικα ή άλλους ειδικούς νόμους, της απόκτησης οικονομικού οφέλους ή ανταλλάγματος προς όφελος του ιδίου του υπαλλήλου ή τρίτου προσώπου κατά την άσκηση των καθηκόντων του ή εξ αφορμής αυτών, της χαρακτηριστικώς αναξιοπρεπούς ή ανάξιας για υπάλληλο διαγωγής εντός ή εκτός υπηρεσίας, της παράβασης της υποχρέωσης εχεμύθειας, της αδικαιολόγητης αποχής από την εκτέλεση των υπηρεσιακών καθηκόντων πάνω από είκοσι δύο (22) εργάσιμες ημέρες συνεχώς ή πάνω από τριάντα (30) εργάσιμες ημέρες σε διάστημα ενός (1) έτους ή πάνω από πενήντα (50) εντός μίας τριετίας, της εξαιρετικώς σοβαρής απείθειας, της άμεσης ή μέσω τρίτου προσώπου συμμετοχής σε δημοπρασία την οποία διενεργεί επιτροπή μέλος της οποίας είναι ο υπάλληλος ή όταν η επιτροπή αυτή υπάγεται στην αρχή στην οποία ο υπάλληλος υπηρετεί, της εμμονής σε άρνηση προσέλευσης για εξέταση από υγειονομική επιτροπή. Επίσης, η ποινή της οριστικής παύσης μπορεί να επιβληθεί στον υπάλληλο για οποιοδήποτε παράπτωμα αν κατά την προηγούμενη της διάπραξής του διετία του είχαν επιβληθεί τρεις (3) τουλάχιστον πειθαρχικές ποινές ανώτερες του προστίμου αποδοχών ενός (1) μηνός ή κατά το προηγούμενο της διάπραξής του έτος είχε τιμωρηθεί για το ίδιο παράπτωμα με ποινή ανώτερη του προστίμου αποδοχών ενός (1) μηνός».
Ως λύση της υπαλληλικής σχέσης ο ανωτέρω Κώδικας ορίζει τις περιοριστικά αναφερόμενες στο άρθρο 147 αυτού περιπτώσεις του θανάτου , της αποδοχή της παραίτησης, της έκπτωσης και της απόλυσης του υπαλλήλου.
Από τη συνδυαστική ερμηνεία και εφαρμογή των ανωτέρω, συνάγεται ότι η απώλεια υπαλληλικής ιδιότητας λόγω επιβολής ποινής δεν αίρεται- οπότε και η πειθαρχική διαδικασία προχωρεί αδιάλειπτα- σε περιπτώσεις που η υπαλληλική σχέση λύεται είτε λόγω παραίτησης και αποδοχής της είτε έκπτωσης συνεπεία αμετάκλητης καταδικαστικής απόφασης είτε λόγω απόλυσης συνεπεία σωματικής ανικανότητας, συμπλήρωσης ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης, οριστικής παύσης, κατάργησης θέσης ή ακαταλληλότητας κατά το άρθρο 95 του Υπαλληλικού Κώδικα, εξαιρουμένης της εκδοχής του θανάτου, οπότε και η φυσική παρουσία του προσώπου εκλείπει και δεν καθίσταται δυνατή η συνέχιση της πειθαρχικής διαδικασίας εναντίον των κληρονόμων του.
Η επιβαλλόμενη ποινή είναι μπορεί να είναι οποιαδήποτε εκ των ανωτέρω αναφερόμενων , ωστόσο, εφόσον αυτή είναι ανώτερη του προστίμου , όπως συμβαίνει στην πλειοψηφία των περιπτώσεων των ποινών που αναφέρονται στο άρθρο 109 του Υπαλληλικού Κώδικα, το πειθαρχικό συμβούλιο την μετατρέπει αναλόγως της βαρύτητας του παραπτώματος σε ποινή προστίμου έως 12 μηνών επιβάλλοντας συνάμα και κατά διακριτική του ευχέρεια και διοικητική κύρωση (3000-30000€ , ή 10000-100000€ αναλόγως των επιβαλλόμενων ποινών).
Σύμφωνα με τα οριζόμενα στην υπό σχολιασμό εγκύκλιο οδηγία του Υπουργείου Εσωτερικών, εφόσον ξεκινήσει η πειθαρχική διαδικασία , κατά τη διάρκεια αυτής λυθεί η υπαλληλική σχέση, και το πειθαρχικό συμβούλιο έχει επιβάλλει ποινή ανώτερη του προστίμου μετατρεπόμενη σε ποινή προστίμου έως 12 μηνών τα ένδικα μέσα κατά της εν λόγω απόφασης προσδιορίζονται βάσει της αρχικής ποινής ως ίσχυε προ της μετατροπής, λαμβάνοντας προφανώς υπόψη την απαξία της πράξης για την οποία επιβλήθηκε ορισμένη ποινή αλλά και τη λύση της υπαλληλικής σχέσης που επιφέρει επί της ουσίας απώλεια της ιδιότητας του υπαλλήλου και της εννόμου σχέσεώς του με τον δημόσιο φορέα τέλεσης των καθηκόντων του.
Άλλωστε και σε νομολογιακό επίπεδο επιρρώνεται η ανωτέρω θέση , αφού το γεγονός της παραίτησης,- που επιφέρει λύση της υπαλληλικής σχέσης εφόσον γίνει αποδεκτή- έστω και αν αυτή έγινε αποδεκτή, δεν καταλύει το έννομο συμφέρον του παραιτηθέντος υπαλλήλου για εξαφάνιση της επιβληθείσας σε αυτόν ποινής, δοθέντος του γεγονότος ότι παρά την απομάκρυνση από την υπηρεσία και τη μη ύπαρξη ειδικού δεσμού με αυτήν, διατηρείται η ηθική μείωση που συνδέεται άρρηκτα µε την πειθαρχική ποινή (ΣτΕ 2288/87, 1474, 3977/88, 1534/95).
Δικαίωμα άσκησης προσφυγής στο Συμβούλιο Επικρατείας έχουν όσοι υπάλληλοι τιμωρήθηκαν πειθαρχικώς και μόνο προσωποπαγώς . (ΣτΕ 1109/80), εφόσον κατέχουν τακτική οργανική θέση , ή οργανική θέση επί θητεία οπότε και η συνταγματική προστασία υφίσταται και για τις εν λόγω περιπτώσεις (ΣτΕ 2283/87, λ‑µ., 1770, 2922/1983),οι μόνιμοι και δόκιμοι υπάλληλοι των ΟΤΑ, της Βουλής, των ΝΠΔΔ, ., το διδακτικό και ερευνητικό προσωπικό που υπηρετεί σε ΑΕΙ /ΤΕΙ επί θητεία ή υπό δοκιμή και οι υπηρετούντες στο Πυροσβεστικό Σώμα (ΣτΕ 191/93, 307/89, 4268/85).Μετακλητοί υπάλληλοι , µε σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου που υπηρετούν σε φορείς του Δημοσίου , στρατιωτικοί υπηρετούντες στην Αστυνομία , εφημέριοι και ιατροί ΕΣΥ υπηρετούντες σε προσωρινή θέση στερούνται του δικαιώματος προσφυγής στο ΣΤΕ (ΣτΕ 4295/97, 3065/96, 6184/95, 109, 1871/89), , καθώς κρίνεται ότι στις εν λόγω περιπτώσεις αποκλείεται η δημοσιοϋπαλληλική ιδιότητα( Τα ένδικα μέσα κατά των πειθαρχικών αποφάσεων, Μιχαήλ Ντασκαγιάννης, Διοικητική Ενημέρωση σ. 106 επ.)
