Με τις διατάξεις του άρθρου 39 του ν. 2084/1992, καθιερώθηκε η αρχή της επιλογής ενός ασφαλιστικού φορέα για τα πρόσωπα τα οποία υπάγονται για πρώτη φορά στην υποχρεωτική ασφάλιση οποιουδήποτε φορέα από 1.1.1993 και μετά. Τα πρόσωπα δηλαδή αυτά υπάγονται υποχρεωτικά, κατ’ άρθρο 39 παρ. 1 του προαναφερθέντος νόμου, σε έναν μόνο φορέα κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο, σε έναν φορέα επικουρικής ασφάλισης, σε έναν φορέα ασφάλισης ασθένειας και σε έναν φορέα ασφάλισης πρόνοιας. Συνεπώς, εάν για κάποιον ασφαλισμένο που ανήκει στην ανωτέρω κατηγορία συντρέχουν οι προϋποθέσεις για υποχρεωτική ασφάλισή του σε περισσότερους από έναν ασφαλιστικούς φορείς, οι οποίοι χορηγούν ασφαλιστικές παροχές της ίδιας κατηγορίας, ο ασφαλισμένος αυτός θα ασφαλιστεί υποχρεωτικά σε έναν μόνο φορέα. Το φορέα αυτόν θα επιλέξει ο ίδιος ο ασφαλισμένος με υπεύθυνη δήλωσή του, που υποβάλλεται στους εργοδότες και στους φορείς ασφάλισης, το δικαίωμα δε επιλογής ασκείται μέσα σε προθεσμία 6 μηνών από το χρονικό σημείο, κατά το οποίο δημιουργείται η υποχρέωση ασφάλισης στον δεύτερο ασφαλιστικό φορέα, ενώ, σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης μέσα στη προθεσμία αυτή των 6 μηνών, ισχύει καταρχήν ο κανόνας ότι η υποχρεωτική ασφάλιση χωρεί στον φορέα που υπάγεται η απασχόληση ή αυτοαπασχόληση ή ιδιότητα που αναλήφθηκε για πρώτη φορά (βλ. Συμβούλιο Επικρατείας 40/2014, 1889/2011, 2067, 748/2010, 339/2009 & Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών 7593/2020).
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι το άρθρο 39 χρήζει εφαρμογής αποκλειστικά για νέους ασφαλισμένους, ήτοι όσους εισήλθαν για πρώτη φορά στην ασφάλιση μετά την 01-01-1993.
Για τους παλαιούς ασφαλισμένους , και ειδικά στην περίπτωση του ΟΑΕΕ και των κλάδων αυτού( ΤΑΕ, ΤΣΑ, ΤΕΒΕ κλπ) καθιερώθηκε δια του Ν. 1027/1980 , το επιτρεπτό της παράλληλης ασφάλισης , οπότε και , ασφαλίζονται υποχρεωτικά στο ΤΕΒΕ για Κλάδο Σύνταξης όσοι ασκούν δραστηριότητες υπαγόμενες ασφαλιστικώς στο ΤΕΒΕ , έστω και αν για άλλο επάγγελμα ασκούμενο παράλληλα ασφαλίζονται σε άλλο Ταμείο είτε αυτοτελώς απασχολούμενων ή ελευθέρως απασχολούμενων προσώπων, είτε σε ταμεία ασφάλισης μισθωτών. Αντιθέτως, και αποκλειστικώς για Κλάδο Ασθενείας, οι παράλληλα ασφαλισμένοι είχαν τη δυνατότητα να αιτηθούν εξαίρεση ασφάλισης με αίτησή τους και βεβαίωση του άλλου φορέα ότι υπάγονται σε αυτόν για κάλυψη του Κλάδου Ασθένειας σε είδος ή χρήμα.
Επιπλέον, μετά τη δημοσίευση των Ν. 4387/2016 – όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με τον Ν. 4670/2020- για όσες αιτήσεις συνταξιοδότησης υποβάλλονται από 12-05-2016 κι εφεξής ισχύει, επί διαδοχικής ασφάλισης το άρθρο 19 . Στα πλαίσια ερμηνείας της εν λόγω διάταξης( αρ. 19 Ν. 4387/2016) έχουν εκδοθεί το με αριθμό Σ 22/7/12-06-2019 γενικό έγγραφο ΕΦΚΑ, καθώς και οι υπ’αριθμ. 37/2017 & 13/2019 εγκύκλιες οδηγίες ΕΦΚΑ αναφορικώς με θέματα διαδοχικής και παράλληλης ασφάλισης έως 31-12-2016.
Βάσει αυτών, η εφαρμογή των διατάξεων διαδοχικής ασφάλισης είναι στη διακριτική βούληση των ασφαλισμένων και δεν είναι υποχρεωτική για χρόνους ασφάλισης έως 31-12-2016. Στην περίπτωση κατά την οποία δε θεμελιώνεται αυτοτελές δικαίωμα από ένα φορέα , εξετάζεται η περίπτωση απονομής σύνταξης με θεμελίωση βάσει της νομοθεσίας των ενταχθέντων φορέων. Έτσι, εφόσον δεν είναι δυνατή η θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος με μόνο το χρόνο του τελευταίου φορέα, οπότε και δεν υπάρχει αυτοτελές δικαίωμα , ζητείται συνυπολογισμός χρόνου ασφάλισης άλλων φορέων στους οποίους υπήρχε απασχόληση- παράλληλη ή μη- και, εφόσον εκκρεμούν οφειλές από ασφαλιστικές εισφορές, αυτές αναζητώνται αρμοδίως ( βλ. Σ 22/7/12-06-2019 Γενικό Έγγραφο ΕΦΚΑ, Φ.1500/Δ17/οικ.42472/969 / 14-03-2019 έγγραφο Υπουργείου Εργασίας) , αφού στα πλαίσια της παράλληλης ασφάλισης, χρόνοι που δε λαμβάνονται υπόψη στη θεμελίωση δικαιώματος προς σύνταξη( παράλληλοι χρόνοι) ώστε να συμπληρωθούν οι χρονικές προϋποθέσεις, προσμετρώνται στο ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης .
Άρα, προκειμένου να συνυπολογιστούν περίοδοι ασφάλισης στα πλαίσια διαδοχικής ασφάλισης, εάν ανακύπτουν οφειλές, εξακολουθούν να υφίστανται και να αναζητώνται στο μέτρο που δε συντρέχει παραγραφή της αξίωσης του φορέα προς αναζήτησή τους.
