Επειδή, με βάση τα πραγματικά περιστατικά που αναφέρθηκαν και τις διατάξεις που παρατέθηκαν, όπως ερμηνεύθηκαν, λαμβάνονται υπόψη τα εξής: Οι αναφερόμενες στο άρθρο μόνο της Κ.Υ.Α. ΔΙΣΚΠΟ/Φ.17/29/26420/10-7-1991 προθεσμίες είναι ενδεικτικές, σύμφωνα με το άρθρο 10 παρ. 5 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας, περιέχοντας έντονη υπόδειξη προς τα αρμόδια όργανα να ολοκληρώσουν τη διαδικασία μέσα σε σύντομο και, πάντως, εύλογο χρόνο. Ωστόσο, η υπέρβαση των προβλεπόμενων προθεσμιών πέραν του ευλόγου χρόνου, στοιχειοθετεί ευθύνη του οικείου ασφαλιστικού οργανισμού προς αποζημίωση, κατά τα άρθρα 105 και 106 του Εισ.Ν.Α.Κ., εφόσον η καθυστέρηση διεκπεραίωσης του αιτήματος ασφαλισμένου συνδέεται αιτιωδώς με τη ζημία που αυτός υπέστη. Εν προκειμένω, παράλληλα με τη χορήγηση στην ενάγουσα σύνταξης γήρατος, από 9-10-2010, πληρωτέα από το Ελληνικό Δημόσιο (υπ’ αριθμ. 15331/8-4-2011 συνταξιοδοτική πράξη του Διευθυντή της 42ης Διεύθυνσης, της Γενικής Διεύθυνσης Συντάξεων, του Γ.Λ.Κ.), ζητήθηκαν με το υπ’ αριθμ. πρωτ. 146700/8-4-2011 έγγραφο του Διευθυντή της 42ης Διεύθυνσης, της Γενικής Διεύθυνσης Μισθών και Συντάξεων, του Γ.Λ.Κ. από το εναγόμενο, τα ασφαλιστικά στοιχεία της ενάγουσας, προκειμένου να ολοκληρωθεί η διαδικασία του ν.δ. 4202/1961, περί διαδοχικής ασφάλισης. Το εν λόγω έγγραφο παρελήφθη από το εναγόμενο στις 19-5-2011, πλην, όμως, αυτό, μαζί με τα ασφαλιστικά στοιχεία της ενάγουσας (αντίγραφο Πινακίδας Ανακεφαλαίωσης Ημερών Εργασίας, 17 Δελτία Ασφαλιστικής Ταυτότητας και Εισφορών, 2 αποφάσεις Ι.Κ.Α.) διαβιβάστηκαν μόλις στις 7-8-2012 (υπ’ αριθμ. πρωτ. 9523/7-8-2012 έγγραφο του Διευθυντή Μητρώου) από το Περιφερειακό Υποκατάστημα Αθηνών του Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ., προς το Περιφερειακό Υποκατάστημα Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. Συντάξεων, προκειμένου να υπολογισθεί ο χρόνος ασφάλισης αυτής στο Ταμείο, ενώ, περαιτέρω, ο φάκελος απεστάλη, λόγω αρμοδιότητας, με το υπ’ αριθμ. πρωτ. 160109/1-10-2012 έγγραφο της Προϊσταμένης του Περιφερειακού Υποκαταστήματος Συντάξεων του Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. προς το Τ.Υ. Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. Πατησίων.
Ακολούθως, κατόπιν ερωτημάτων της Προϊσταμένης του Τμήματος Ανακ/σης Συντάξεων του Τ.Υ. Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. Πατησίων, προς τα Υποκαταστήματα Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. Πατησίων, Πλ. Συντάγματος και Νίκαιας, για τον καθορισμό των ημερών εργασίας της ενάγουσας και αφού διενεργήθηκαν σχετικοί έλεγχοι, εκδόθηκε αρχικά, η υπ’ αριθμ. πρωτ. 4047/14-10-2014 απόφαση του Διευθυντή του Τ.Υ. Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. Πατησίων, με την οποία, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 10 του ν.δ. 4202/1961, βεβαιώθηκε ότι η ενάγουσα υπήρξε ασφαλισμένη στο Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. από τον 7ο/1973 έως τον 9ο/1993, έχοντας πραγματοποιήσει συνολικά 3.265 ημερομίσθια.
Στη συνέχεια, αφού κλήθηκε το ως άνω Υποκατάστημα του εναγόμενου να προβεί στη διόρθωση της προαναφερθείσας απόφασής του, ενόψει του ότι στην περίπτωση της ενάγουσας τυγχάνουν εφαρμογής οι διατάξεις του άρθρου 11 του ν.δ. 4202/1961 (υπ’ αριθμ. πρωτ. 155547/16-12-2014 έγγραφο του Διευθυντή της 42ης Διεύθυνσης, της Γενικής Διεύθυνσης Μισθών και Συντάξεων, του Γ.Λ.Κ.), εκδόθηκε εν τέλει η υπ’ αριθμ. πρωτ. 1960/28-5-2015 απόφαση του Διευθυντή του Τ.Υ. Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. Πατησίων, με την οποία βεβαιώθηκε ότι ο χρόνος ασφάλισης αυτής στο εν λόγω Ταμείο ανέρχονταν σε 3.265 ημέρες από τον 7ο/1973 έως τον 9ο/1993. Συνεπώς, από τις 19-5-2011, οπότε περιήλθε στον εναγόμενο ασφαλιστικό οργανισμό η υπόθεση της ενάγουσας μέχρι τις 28-5-2015, οπότε αυτή διεκπεραιώθηκε από το Ι.Κ.Α., με την έκδοση απόφασης περί βεβαίωσης του διανυθέντα χρόνου ασφάλισης στο εν λόγω Ίδρυμα, παρήλθε χρονικό διάστημα τεσσάρων ετών. Το προαναφερθέν χρονικό διάστημα, συνεκτιμώντας και την πολυπλοκότητα της υπόθεσης, ενόψει του ότι απαιτήθηκε η διενέργεια επιμέρους ελέγχων σε τρία διαφορετικά υποκαταστήματα του Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ., υπερβαίνει το εύλογο, εντός του οποίου όφειλε το εναγόμενο να διεκπεραιώσει την υπόθεση της ενάγουσας.
Εξάλλου, η ζημία, που επικαλείται ότι υπέστη η ασφαλισμένη από τις προαναφερθείσες παράνομες παραλείψεις των οργάνων του εναγόμενου, συνίσταται στην απώλεια τμήματος της σύνταξής της, κατά το χρονικό διάστημα από 9-10-2010 έως 31-8-2012 ποσού 189,45 ευρώ μηνιαίως, το οποίο αντιστοιχεί στο καταβαλλόμενο ποσό από τον συμμετέχοντα ασφαλιστικό οργανισμό, όπως υπολογίσθηκε με την υπ’ αριθμ. 32675/1-9-2015 τροποποιητική πράξη του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, όπου συμπεριλήφθηκε στη συνολική συντάξιμη υπηρεσία της ίδιας, ο χρόνος (10 έτη 10 μήνες και 16 ημέρες), που είχε διανύσει στην ασφάλιση του εναγόμενου. Η εν λόγω ζημία της ενάγουσας τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με την παράνομη κατά τα ως άνω καθυστέρηση ως προς τον προσδιορισμό του χρόνου ασφάλισής της στο Ι.Κ.Α., στο πλαίσιο ελέγχου των προϋποθέσεων περί διαδοχικής ασφάλισης. Ως εκ τούτου, στοιχειοθετείται ευθύνη του εναγόμενου ασφαλιστικού οργανισμού προς αποζημίωση, κατά τα άρθρα 105 και 106 του Εισ.Ν.Α.Κ. Άλλωστε, η επίδικη αξίωση της ενάγουσας δεν έχει υποπέσει στην πενταετή παραγραφή που προβλέπεται για τις απαιτήσεις κατά του Ι.Κ.Α., η οποία ξεκίνησε από τη γένεσή της, ήτοι από την έκδοση της υπ’ αριθμ. 32675/1-9-2015 τροποποιητικής πράξης του Διευθυντή της Διεύθυνσης Κανονισμού και Εντολής Πληρωμής Πολιτικών Συντάξεων, της Γενικής Διεύθυνσης Χορήγησης Συντάξεων Δημοσίου Τομέα, του Γ.Λ.Κ., με την οποία η σύνταξή της αυξήθηκε στο ποσό των 782,68 ευρώ, από 1-9-2012, λόγω μη αναγνώρισης οικονομικών δικαιωμάτων για συντάξεις, πέραν της τριετίας, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 60 παρ. 1 του π.δ. 169/2007.
ΠΗΓΗ: WWW.ADJUSTICE.GR
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Σύμφωνα με το άρθρο 105 ΕισΝΑΚ (Π.Δ. 456/1984) «Για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων του δημοσίου κατά την άσκηση της δημόσιας εξουσίας που τους έχει ανατεθεί, το δημόσιο ενέχεται σε αποζημίωση, εκτός αν η πράξη ή η παράλειψη έγινε κατά παράβαση διάταξης, που υπάρχει για χάρη του γενικού συμφέροντος. Μαζί με το δημόσιο ευθύνεται εις ολόκληρον και το υπαίτιο πρόσωπο, με την επιφύλαξη των ειδικών διατάξεων για την ευθύνη υπουργών». Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, για να στοιχειοθετηθεί ευθύνη του δημοσίου προς αποζημίωση λόγω πράξης ή παράλειψης των οργάνων του κατά την άσκηση της ανατεθειμένης σ’ αυτά δημόσιας εξουσίας, απαιτείται, μεταξύ άλλων, η πράξη ή παράλειψη να είναι παράνομη, να προκαλείται ζημία και να υφίσταται πρόσφορη αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της πράξης ή παράλειψης και της ζημίας
Επιπλέον, δε, σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 5 του Συντάγματος (όπως αυτό αναθεωρήθηκε από το Ζ’ ψήφισμα και δημοσιεύθηκε με το ΦΕΚ Α/85/18-4-2001) « Οι Έλληνες πολίτες συνεισφέρουν χωρίς διακρίσεις στα δημόσια βάρη , ανάλογα με τις δυνάμεις τους», στο δε, άρθρο 20 παράγραφος 1 του Συντάγματος ορίζεται « Καθένας έχει δικαίωμα στην παροχή έννομης προστασίας από τα δικαστήρια και μπορεί να αναπτύξει σε αυτά τις απόψεις του για τα δικαιώματα και τα συμφέροντά του ως νόμος ορίζει». Τα δικαιώματα στην ισότητα, την ιδιοκτησία, τον σεβασμό στην αξία του ανθρώπου και στην ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας του ατόμου αποτελούν, κατ’ αρχήν, ατομικά δικαιώματα, δικαιώματα αποχής του κράτους, τα οποία η κρατική δράση δεν επιτρέπεται να παραβιάζει, ενώ αντιθέτως, οφείλει να μεριμνά με κάθε τρόπο και για την προστασία τους. Προσέτι, κατά το άρθρο 25 του ισχύοντος Συντάγματος ορίζεται «τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα και η αρχή του κοινωνικού κράτους τελούν υπό την εγγύηση του κράτους και όλα τα κρατικά όργανα υποχρεούνται στην διασφάλιση της ανεμπόδιστης και αποτελεσματικής άσκησής τους….Οι κάθε είδους περιορισμοί των πρέπει να προβλέπονται είτε από το Σύνταγμα είτε από νόμο εφόσον υπάρχει επιφύλαξη υπέρ αυτού και να σέβονται την αρχή της αναλογικότητας … Η αναγνώριση και προστασία των θεμελιωδών και απαράγραπτων δικαιωμάτων του ανθρώπου από την Πολιτεία αποβλέπει στην πραγμάτωση της κοινωνικής προόδου μέσα σε ελευθερία και δικαιοσύνη…. Το κράτος δικαιούται να αξιώνει από όλους τους πολίτες την εκπλήρωση του χρέους της κοινωνικής και εθνικής αλληλεγγύης». Τέλος, σύμφωνα με διατάξεις υπερνομοθετικής ισχύος έχουσες αυξημένη τυπική ισχύ (άρθρ. 28 Συντ/τος), και ειδικότερα βάσει της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, κυρωθείσας δια του Ν.Δ/τος 53/1974, αλλά και του Α’ Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ προκύπτει εγγύηση των ανωτέρω δικαιωμάτων και σε επίπεδο ευρωπαϊκού δικαίου( άρθρα 1,213 ΕΣΔΑ& άρθρο 1 Α’ Π.Π.ΕΣΔΑ).Με τους Ν. 4051/2012(άρθρο 6 ) 4093/2012 (άρθρο 1) επιβλήθησαν, για λόγους δημοσιονομικών ελλειμάτων του κράτους , περικοπές σε κύριες και επικουρικές συντάξεις ορισμένων ποσών.
Από την συνδυαστική εφαρμογή των διατάξεων που προαναφέρθηκαν όσο και του ΕισΝΑΚ , των συνταγματικών κανόνων και των υπερνομοθετικής ισχύος κανόνων συνάγεται ότι το Δημόσιο υπέχει ευθύνη από νομοθετικές πράξεις που θεσπίζουν κανόνες ευθείας εφαρμογής χωρίς μεσολάβηση ατομικής ή κανονιστικής διοικητικής πράξης αλλά και όταν με πράξη ή παράλειψή του παραβιάζει κανόνες συνταγματικούς , ή υποχρεώσεις επιβαλλόμενες δια της ΕΣΔΑ(άρθρο 50), εφόσον προκαλούν ζημία στους διοικουμένους υπό μορφή ειδικών δημοσίων βαρών συνεπεία δραστηριότητας της Δημόσιας Διοίκησης και έχοντας ως άμεσο αποτέλεσμα την δημιουργία δυσμενούς κατάστασης και άνισης μεταχείρισης. Εξ’ αυτού του λόγου και προς αποκατάσταση της νομικής κατάστασης προσώπου που διαταράχθηκε από πράξη/ παράλειψη νομικού προσώπου και αποκατάσταση της υφιστάμενης ζημίας, καθιερώνεται το δικαίωμα δικαστικής προστασίας. Προκειμένου , δε, να συντρέχει εξωσυμβατική ευθύνη της Δημόσιας Διοίκησης κατά άρθρο 105 ΕισΝΑΚ , απαιτείται κατ’ αρχήν , παράνομη πράξη ή παράλειψη υπό την μορφή ατομικής διοικητικής δυσμενούς διοικητικής πράξης ρητής, αρνητικής ή επιβάλλουσας στον διοικούμενο υποχρέωση ή περιορίζοντας , ενίοτε και καταργώντας δικαίωμα ή ωφέλεια από πραγματική κατάσταση( πρβλ μεταξύ των πολλών αναφερομένων περιπτώσεων σε Επ. Σπηλιωτόπουλου, Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου, εκδόσεις Αντ. Σάκκουλα, Αθήνα- Κομοτηνή 2002, σελ. 228 επ.). Παράνομη πράξη συνιστά ακόμη και η παράβαση απλού εννόμου συμφέροντος, ήτοι δημοσίου δικαιώματος και γενικώς παράβαση κάθε κανόνα δικαίου- ειδικού , γενικού, δημοσίου ή ιδιωτικού- με τον οποίο προστατεύεται ή παρέχεται ορισμένο δικαίωμα ή έννομο συμφέρον σχετικό με υλικό ή άϋλο αγαθό(ΣΤΕ 1141/1999, ΝΟΜΟΣ ΤΝΠ). Εκ της πράξης ή παράλειψης πρέπει να προκαλείται στον διοικούμενο ζημία η οποία έγκειται σε βλάβη εννόμων αγαθών του – υλικών και αϋλων – και ενδέχεται να είναι τόσο περιουσιακή πλήττοντας εμπράγματα και ενοχικά δικαιώματα, αλλά και κεκτημένα οικονομικά συμφέροντα , ήτοι μισθούς και συντάξεις εντασσόμενα στην έννοια της «περιουσίας», βάσει του Πρώτου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ( ΑΠ1083/2006 Β1 Πολιτικό Τμήμα, ΝΟΜΟΣ ΤΝΠ), όσο και ηθική. Μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς και της ζημίας απαιτείται πρόσφορη αιτιώδης συνάφεια , συνιστάμενη στην ικανότητα και προσφορότητα της πράξης/ παράλειψης κατά τον χρόνο που συνέβη να επιφέρει ζημιογόνο κατάσταση σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας και λογικής. Απόρροια της εξωσυμβατικής ευθύνης της Δημόσιας Διοίκησης είναι η υποχρέωσή της να αποζημιώσει χρηματικώς και πλήρως τον διοικούμενο (άρθρα 297 παρ.1&2 Α.Κ., άρθ. 71 παρ. 1 Κ.Δ.Δ/μίας).
Στην υπό σχολιασμό απόφαση, το Δικαστήριο αξιολογώντας τα πραγματικά περιστατικά έκρινε ότι υπήρξε παράβαση του ευλόγου χρόνου διεκπεραίωσης του αιτήματος συνταξιοδότησης της ασφαλισμένης – η οποία υπό την ισχύ των διατάξεων του Ν. 1405/1983 , αιτήθηκε στο φορέα κανονισμού της συντάξεώς της, ήτοι το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους να συνυπολογίσει το χρόνο ασφάλισή της σε εκτός του δημοσίου πραγματική υπηρεσία σύμφωνα με τις διατάξεις περί διαδοχικής ασφάλισης των παλαιών ασφαλισμένων πριν την 01-01-1993 και διορισθέντων στο Δημόσιο μετά την 01-01-1983- οπότε και πληρουμένων των όρων των άρθρων 105 και 106 ΕΙΣΝΑΚ, επιδίκασε εύλογη αποζημίωση στη διοικούμενη διανοίγοντας ουσιαστικά τη δικονομική οδό για άσκηση προσφυγών από πληθώρα διοικουμένων που ευρίσκονται αντιμέτωποι με τη δημοσιοϋπαλληλική δυστοκία.
